Cena prądu w Polsce – ile płacimy za energię?

Autor: Adrianna Kraszkiewicz · Opublikowano: 04.08.2023 r.
Cena za prąd w Polsce – ile płacimy za energię

Cena prądu w Polsce w 2023 roku ma wyznaczony próg maksymalny. To oznacza, że odbiorcy biznesowi, którzy skorzystali z tarczy antyinflacyjnej, mogą spokojnie planować wydatki w swoich firmach. Dziś przedstawiamy, jak kształtowała się cena energii na giełdzie i u sprzedawców w przeciągu ostatnich 4 lat. Opisujemy, jakie działania podjął rząd, aby pomóc odbiorcom prądu z szalejącymi stawkami.

Średnia cena prądu w Polsce w 2023 

W roku 2023 mikro, małych i średnich przedsiębiorców obowiązuje stała stawka za energię elektryczną, wynosi ona 785 zł/MWh netto tj. 69,3 grosze za 1 kWh. Jest ona wywołana wdrożoną przez rząd tarczą antyinflacyjną. Zamrożenie cen prądu będzie obowiązywało przez cały rok 2023.

Z wejściem ustawy o zamrożeniu cen został wyznaczony limit zużycia energii, do którego odbiorcy muszą się dostosować. Po przekroczeniu określonego wolumenu zużycia przedsiębiorcy rozliczają się na bazie aktualnych stawek. Poniżej przedstawiamy porównanie cenowe z 2022 roku za 1 MWh i 1 kWh energii elektrycznej u poszczególnych sprzedawców. 

Średnia cena prądu w Polsce 2023  

Cena za kWh dla poszczególnych sprzedawców

MiesiącSprzedawcaPLN/kWh
StyczeńEnefit (C11)1,05
LutyEnefit (C11)1,01
MarzecEnefit (C11)0,90
Opracowanie – Switch Energy

Średnia cena za MWh dla poszczególnych sprzedawców

pierwszy kwartał 2023

MiesiącSprzedawcaPLN/MWh
StyczeńAXPO (C11)1050
LutyAXPO (C11)1012
MarzecAXPO (C11)902
Opracowanie – Switch Energy

Energia elektryczna na Towarowej Giełdzie Energii – ile kosztuje 1 kWh prądu w Polsce?

Towarowa Giełda Energii zajmuje się obrotem: energią elektryczną, prawami majątkowymi i gazem ziemnym. Zaopatrują się na niej wytwórcy energii, tacy jak: elektrociepłownie, elektrownie systemowe, odnawialne źródła energii, firmy handlujące energią. Wymienione podmioty muszą posiadać na to koncesję. 

Jednak to nie wszyscy. Jeżeli Twój obecny sprzedawca energii elektrycznej ma taką możliwość, jako przedsiębiorca lub podmiot indywidualny, możesz się zdecydować na czerpanie energii z oferty giełdowej. Taki wybór bardzo często oznacza atrakcyjne stawki. Poniżej przedstawiamy, jak prezentuje się średnioważona cena energii elektrycznej w pierwszym kwartale 2023 roku. 

Średnioważona cena energii z TGE 

styczeń – marzec 2023

MiesiącŚrednia cena energii TGeBase PLN/MWh
Styczeń661,87
Luty675,48
Marzec577,87
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z tge.pl

Średnioważona cena energii z TGE 

styczeń – marzec 2023

MiesiącŚrednia cena energii TGePeak PLN/MWhŚrednia cena energii TGeOffpeak PLN/MWh
Styczeń661,87585,32
Luty675,48617,94
Marzec595,46541,73
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z tge.pl

Jeżeli masz duże zużycie energii i jesteś średnim lub dużym przedsiębiorcą, to – zgodnie z ustawą Prawo energetyczne – możesz uzyskać koncesję na dystrybucję energii elektrycznej. 

Zgodnie z opublikowanym przez Centrum Informacji o Rynku Energetycznym (CIRE)  dokumentem o Koncesjach w Prawie energetycznym przedsiębiorstwo musi chcieć wykonywać działalność gospodarczą, aby uzyskać koncesję na obrót paliwami lub energią za pomocą instalacji o napięciu poniżej 1 kV. 

Jest to równoznaczne z tym, że między innymi nie powinno wykonywać działań takich jak wytwarzanie energii elektrycznej w celu zaspokojenia własnych potrzeb.

Przedsiębiorstwo starające się o koncesję powinno spełniać następujące kryteria:

  • działalność firmy powinna być wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły;
  • powinna mieć charakter zarobkowy (działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz w zakresie poszukiwania, rozpoznawanie i wydobywania kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa);
  • siedziba i miejsce zamieszkania przedsiębiorstwa powinny być zlokalizowane na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA; 
  • przedsiębiorstwo powinno dysponować środkami finansowymi (lub udokumentować możliwość ich pozyskania), które będą w stanie zagwarantować prawidłowe wykonywanie działalności; 
  • powinno posiadać możliwości techniczne, które gwarantują prawidłowe wykonywanie działalności i zapewniać zatrudnienie osób o odpowiednich kwalifikacjach;
  • uzyskać decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 
  • posiadać własne magazyny na składowanie obowiązkowych zapasów gazu ziemnego na terytorium RP

Czym jest cena BASE?

Zgodnie z informacjami opublikowanymi na tge.pl cena BASE jest średnią arytmetyczną z 24 średnich cen ważonych wolumenów obrotu, obliczanych na podstawie transakcji na instrumentach godzinowych RDN dla poszczególnych godzin dostawy energii elektrycznej w danym miesiącu.

Czym jest cena PEAK?

To cena wyliczana ze średniej arytmetycznej ze średnich ważonych cen godzinowych szczytu dostawy w ciągu doby (od 07.00 do 22.00).

Czym jest cena OFF PEAK?

Cena wyliczana ze średniej arytmetycznej ze średnich ważonych cen godzinowych spoza szczytu dostawy w ciągu doby (od 00.00 do 07.00 oraz od 22.00 do 24:00).

Kto może korzystać z ceny BASE, PEAK i OFF PEAK?

Z powyższych indeksów może korzystać każdy, kto zaopatruje się na Towarowej Giełdzie Energii elektrycznej i posiada na to koncesję. To od kupującego zależy, z której opcji skorzysta i która będzie dla niego najbardziej opłacalna. Jako podmiot, który spełnia dwa powyższe parametry, masz prawo negocjować ostateczną stawkę prądu.

Jeżeli jednak korzystasz z oferty giełdowej na energię elektryczną u swojego sprzedawcy prądu, ceny PEAK i OFF PEAK Cię nie dotyczą. W takiej sytuacji to sprzedawca zaopatruje się za Ciebie na ustaloną ilość energii elektrycznej i odsprzedaje ją Tobie, doliczając do tego opłaty dodatkowe takie jak opłata handlowa czy opłata mocowa

Główną zasadą kształtowania się cen energii na giełdzie jest zasada popytu i podaży. Znając średnie zużycie energii w Polsce na TGE, możesz sobie uzmysłowić zasadę wzrostu i spadku obowiązujących cen energii. Poniżej zamieszczamy tabelę, która przedstawia średnie miesięczne zużycie energii w Polsce w pierwszym kwartale 2023 roku.

Średnie zużycie energii w Polsce w pierwszym kwartale 2023 – TGE

Wolumen BASE (MWh)Wolumen PEAK (MWh)Wolumen OFFP EAK (MWh)
Styczeń5 576 5673 664 4151 912 153
Luty4 395 2612 915 7901 479 472
Marzec3 966 0552 667 4801 298 575
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z tge.pl

Średnie zużycie energii w Polsce w marcu 2023 w porównaniu do stycznia, zmalało o 1 610 512 MWh. 

Średnie zużycie energii w Polsce w pierwszym kwartale 2022 na TGE

Wolumen BASE (MWh)Wolumen PEAK (MWh)Wolumen OFF PEAK (MWh)
Styczeń2 872 9591 718 2421 154 716
Luty2 545 8901 567 997977 893
Marzec2 958 6691 751 8041 206 865
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z tge.pl

W porównaniu do stycznia 2022 średnie zużycie energii elektrycznej w marcu wzrosło o 85 710 MWh. 

Porównanie cen 2022 vs 2023

Aby zobrazować, o ile wzrosła średnia cena energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w ciągu ostatnich 4 lat, poniżej zamieszczamy tabelę.

Średnia cena energii na rynku konkurencyjnym 

2022–2023

RokCena w zł/MWh
2020256,22
2021243,71
2022471,96
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z ure.gov.pl

Z wyżej wymienionych danych jasno wynika, że w ciągu ostatnich 3 lat wzrost cen prądu na rynku konkurencyjnym wyniósł 215,74 zł. To prawie 50% więcej niż w 2020 roku. 

Ważne

Czym jest Rynek Konkurencyjny?Jest to rodzaj rynku, na którym zgodnie z zasadą popytu i podaży jest wyznaczana cena transakcji. To odbiorca decyduje, ile towaru kupi i od kogo.

 Średnia kwartalna cena energii z TGE 

lata 2022–2023

Rok 2022Rok 2023
I kwartał625,46 zł661,87 zł
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z tge.pl

Cena energii w I kwartale roku 2023 jest wyższa niż w I kwartale roku 2022 o 36,41 zł.

Porównanie cen 2020 vs 2021

 Średnia kwartalna cena energii z TGE 

lata 2020–2021

Rok 2020Rok 2021
I kwartał175,11 zł271,23 zł
II kwartał180,64 zł310,13 zł
III kwartał 233,28 zł409,04 zł
Opracowanie: Switch Energy na bazie informacji z tge.pl

Wzrost cen prądu – ile będzie trwać?  

Wzrost cen energii elektrycznej cały czas postępuje. Wiele osób coraz częściej zadaje pytanie: jak długo ceny prądu w Polsce będą rosnąć? Odpowiedź na to pytanie jest zależne od wielu czynników. Są to: 

  • cena węgla, 
  • ilość wyprodukowanej energii z OZE, 
  • wolumen zużytej energii w państwie, 
  • działania rządu,
  • wysokość cen uprawnień do emisji CO2.

Obecnie nie można określić, jaka to będzie kwota. Wyżej wymienione czynniki są tak nieprzewidywalne, że ciężko o jednoznaczną odpowiedź. W Polsce zużywa się około 50 mln ton węgla rocznie. 99,7% węgla kamiennego i brunatnego jest w Polsce wykorzystywany do energetyki. Obecnie stawka za węgiel wynosi 3000–4000 zł. To prawie o 1000 zł więcej niż w poprzednim roku. 

Ilość wyprodukowanej energii z OZE jest bardzo ważnym czynnikiem. To najtańsze źródło wytwarzania energii. Im więcej energii z OZE będzie sprzedawane na giełdzie, tym mniej trzeba będzie jej wyprodukować z droższych źródeł takich jak gaz, czy węgiel. 

Co do wolumenu zużytej energii – popyt generuje podaż. Im większe jest zapotrzebowanie na energię elektryczną, tym jest droższa

Jak już wyżej wspomnieliśmy, rząd w ramach wsparcia odbiorców energii wprowadza tarcze solidarnościowe, których zadaniem jest obniżanie cen, ale również motywacja odbiorców do zredukowania ilości zużywanej energii.

Na początku 2021 roku cena uprawnień do emisji CO2 wzrosła, ponieważ zwiększenie się cen gazu skłoniło wielu wytwórców energii do przejścia na piece węglowe. Takie wydarzenie spowodowało większy popyt na uprawnienia i co za tym idzie, większą ich cenę. Wzrosła ona o ponad 200%.

Jeżeli chcesz zmniejszyć miesięczne ceny rachunku w Twojej firmie, skorzystaj z porównywarki cen energii elektrycznej. Możesz również skorzystać z magazynów energii. Cena jest wysoka, ale dzięki niej uzyskasz bezcenne bezpieczeństwo energetyczne i niezależność.

Rządowe działania względem ceny energii elektrycznej 

25 listopada 2021 roku premier rządu Mateusz Morawiecki ustanowił przepisy, które zostały określone jako Tarcza Antyinflacyjna 1.0. Działania, które były podejmowane względem ustawy, to: 


  • wdrożenie dodatku osłonowego dla gospodarstw domowych nawet do 1150 zł na rok;

  • zniesienie akcyzy na energię elektryczną;

  • obniżenie stawki VAT za energię elektryczną z 23% do 5%;

  • obniżenie stawki VAT za gaz ziemny z 23% do 8%;

  • obniżenie ceny paliwa przez maksymalne zmniejszenie akcyzy;

  • obniżenie podatku VAT za ciepło systemowe (ogrzewanie z kaloryferów) z 23% do 8%.

Powyższe ustalenia pozwoliły obniżyć szczyt procentowy o około 1–1,5%.  

1 lutego 2022 roku zostały również podjęte działania względem tarczy antyinflacyjnej 2.0. W ramach tego programu wdrożono takie działania jak:


  • obniżenie VAT-u za paliwo do 8%,

  • zerowa stawka VAT za gaz,

  • przedłużenie obniżki stawki VAT z 23% do 5%,

  • obniżenie VAT-u za ciepło do 5%,

  • niższe rachunki za gaz dzięki taryfom gazowym.

Natomiast od 1 grudnia 2022 roku do 31 grudnia 2023 roku obowiązuje wprowadzona przez rząd ustawa, która przewiduje zamrożenie cen energii elektrycznej na cały rok. Na działania dotyczące wyżej wymienionego rozwiązania, rząd ma przeznaczyć 23 mld zł.

W ramach pomocy odbiorcom energii wprowadzono także dodatek elektryczny, dzięki któremu gospodarstwa domowe wykorzystujące do ogrzewania prąd oraz korzystające z pompy ciepła, mogą dostać nawet 1500 zł dofinansowania. Jedynym warunkiem do otrzymania dodatku będzie zgłoszenie swojego źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. 

Ważne

Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków to instytucja, która zbiera informacje o źródłach spalania paliw w budynkach i o źródłach ciepła. Do złożenia deklaracji do CEEB zobowiązani są wszyscy właściciele budynków, w których jest zainstalowane źródło spalania paliw o mocy do 1 MW i ciepła.

Jak informuje gov.pl, w 2023 roku rząd wprowadził również upusty o wysokości nawet 10% na całkowity koszt zużycia energii elektrycznej. Warunkiem uzyskania takiej obniżki jest zmniejszenie zużycia energii do 90% standardowego wolumenu zużycia. 

Straty energii w sieci, z czego wynikają?

Czym są straty energii elektrycznej? Jest to różnica pomiędzy energią wprowadzoną przez stacje transformatorowe elektrowni do systemu przesyłowego a energią pobraną przez odbiorców. 

Przesył energii w Polsce jest nieefektywny. Jest to spowodowane niewydajnymi urządzeniami sieciowymi, ale też stratami, które powstają podczas transportu energii. Straty techniczne to nic innego jak straty spowodowane energią rozproszoną w przewodach i urządzeniach znajdujących się w liniach przesyłowych. 

Warto wiedzieć

Około 33% strat technicznych w sieciach dystrybucyjnych to straty stałe.

Najczęściej pojawiającymi się przyczynami występowania strat technicznych są:

  • transformatory dystrybucyjne i ich instalacja,
  • przeciążenia linii,
  • linie dystrybucyjne i ich nieodpowiednia długość.

Największe straty techniczne występują w liniach dystrybucyjnych. Takie straty są bardzo kosztowne. 

 Podstawowe kwestie, które są podejmowane w celu minimalizowania strat, to:

  • zwiększenie wydajności sieci, 
  • poprawa sposobu zarządzania DER,
  • poprawa jakości i popytu na konsumencką stronę zużycia energii.

Warto wiedzieć

Zgodnie z informacjami podanymi przez CIRE obecnie na przesyle jest tracone około 8% energii.

Cena za prąd w 2024 – prognozy 

Wiele odbiorców energii zadaje pytania w sieci: o ile wzrośnie cena prądu w 2023 roku? Stałe ceny energii elektrycznej będą obowiązywać do końca 2023 roku. W sytuacji kiedy odbiorców już nie będą obowiązywać obniżki, zostaną oni narażeni na bardzo wysokie ceny energii elektrycznej. Na bazie wyżej załączonych tabel można wywnioskować, że na przestrzeni lat podwyżki cen prądu nadal postępują. W 2024 roku stawki będą dużo większe, niż były w 2022 roku. 

Spadek cen w pierwszym kwartale 2023 roku wcale nie oznacza, że ten trend długo się utrzyma. Chwilowe zmniejszenie stawek jest spowodowane przejściem sezonu zimowego w letni, co oznacza mniejszą ilość zużywanej energii na oświetlenie. Dni są coraz dłuższe, a temperatury coraz wyższe. 

To kolejny czynnik, który wpływa na mniejsze zużycie energii elektrycznej i co za tym idzie, niższe ceny. Obecnie ceny surowców na giełdzie również się obniżyły, co oznacza, że produkcja energii jest tańsza. Jednak nie ma gwarancji, że taka sytuacja się utrzyma na długo.

Dlatego najlepszym działaniem, które możesz wykonać w kwestii długoterminowej ochrony przed wysokimi stawkami, jest zmiana oferty na bardziej korzystną. Takim działaniom często towarzyszy podpisanie umowy z nowym sprzedawcą na rok, dwa lub pięć lat. Dzięki temu uzyskasz bezpieczeństwo w formie niezmiennej stawki za energię. Co za tym idzie? Zyskasz możliwość swobodnego planowania miesięcznych wydatków w swojej firmie

Kto decyduje o podwyżkach cen energii? O podwyżce kosztów energii czynnej, czyli za wzrost stawek taryf, odpowiada Prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Instytucja ta została powołana w 1997 roku. Od tego czasu wszystkie kwestie związane z energetyką są zależne od URE. Podstawowym działaniem instytucji jest dbałość o bezpieczeństwo energetyczne kraju oraz ochrona i wsparcie odbiorców uprawnionych. Sprzedawcy prądu kupują energię od dystrybutorów, następnie ustalają ofertę dla odbiorców. Do ceny taryfowej dołączana jest opłata handlowa oraz opłata mocowa. 

Czym jest opłata handlowa? To nic innego jak kwota doliczana do całego rachunku za energię. Jest naliczana raz w miesiącu. To opłata stała pobierana za obsługę i sprzedaż energii. Jej wysokość nie jest zależna od wolumenu zużycia energii. 

Opłata mocowa – została wprowadzona w 2021 roku. Jej wysokość jest zależna od rocznego wolumenu zużycia energii danego podmiotu. Opłata ta jest realizowana na poczet bezpieczeństwa energetycznego (dostawców prądu, którzy gwarantują energię) i ustalana przez prezesa Urzędu Regulacji i Energetyki. Jest to opłata zmienna. 

W 2023 roku wysokość opłaty handlowej bardzo wzrosła. Dystrybutorzy tacy jak: Energa i PGNiG podnieśli stawkę nawet do 150 zł w skali miesiąca. Sytuacja wywarła niemałe wzburzenie wśród odbiorców. Cała sprawa została zgłoszona do Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), gdzie pozostawiono ją do rozstrzygnięcia.

Podsumowanie


  1. Przedsiębiorcy mikro, małych i średnich firm w 2023 roku za energię elektryczną płacą 785 zł/MWh netto.

  2. Z cen Towarowej Giełdy Energii mogą korzystać elektrociepłownie; elektrownie systemowe; odnawialne źródła energii; firmy, które handlują energią, ale też klienci biznesowi i indywidualni, którzy decydują się na ofertę giełdową u swojego sprzedawcy.

  3. Na wysokość cen energii wpływają: wysokość cen uprawnień do emisji CO2, działania rządu, ilość wyprodukowanej energii z OZE, cena węgla, wolumen zużytej energii w państwie.

  4. Aby wesprzeć odbiorców przed rosnącymi cenami energii, polski rząd wprowadził Tarczę Antyinflacyjną 1.0 i 2.0. Towarzyszy im szereg działań, które mają odciążyć odbiorców.

  5. Zamrożenie cen energii jest dobrą opcją, ale tylko na rok. Dobrym rozwiązaniem, które może Cię uchronić przed podwyżkami cen prądu, jest zmiana sprzedawcy energii.

  6. Straty energii w sieci wynikają między innymi z niewydajnych urządzeń sieciowych.

Adrianna Kraszkiewicz

Adrianna Kraszkiewicz

Redaktor serwisu

Redaktorka serwisu internetowego zawodowo związana z branżą energetyczną. Absolwentka dziennikarstwa na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu. Specjalność, w której się porusza dot. sektora energii elektrycznej. Dzięki analizie rynku w prosty sposób opisuje temat oszczędności energetycznej w firmach z sektora MŚP, a także rozwiewa wątpliwości, które dotyczą skomplikowanych umów z dostawcami i sprzedawcami energii.

Wiedza

Skorzystaj z naszej
bazy wiedzy